Plannen voor tol over de grens vraagt om Limburgs wederwoord

Ze noemden het aanvankelijk voorzichtig 'een denkrichting', maar ondertussen ligt het alweer op tafel in België: een tolvignet voor buitenlandse automobilisten. Nederlanders die de grens oversteken zouden zo’n honderd euro per jaar mogen aftikken om gebruik te maken van Belgische wegen. Voor wie regelmatig in België werkt, winkelt, familie bezoekt of simpelweg doorrijdt richting Frankrijk voelt dat niet als beleid, maar als een extra slagboom in gedachten.

Vanuit Limburg bekeken wringt dit plan op meerdere plekken tegelijk. Hier in het zuiden van Nederland is de grens immers geen lijn op de kaart maar een dagelijkse realiteit. We wonen in Echt-Susteren, Sittard-Geleen of Maastricht en werken in Maaseik. We halen boodschappen in Lanaken en drinken koffie in Maaseik. De A2, E314 en N-wegen zijn voor ons geen ‘buitenlandse infrastructuur’, maar verlengstukken van ons dagelijks leven. Een tolvignet voelt dan minder als een bijdrage en meer als een boete op verbondenheid.

De Belgen zeggen dat het nodig is voor onderhoud en eerlijker verdeling van kosten. Begrijpelijk. Wegen kosten geld. Maar waarom wordt die rekening dan vooral bij de buren neergelegd? Want daar wringt het Europees schoentje: heffingen die specifiek buitenlanders raken, ruiken al snel naar discriminatie. Duitsland probeerde het eerder, Brussel floot het plan terug. Vrij verkeer is geen vrijblijvende slogan. Het is een fundament.

Maar goed, stel dat België toch doorzet. Wat dan? Misschien wordt het dan tijd dat Limburg niet alleen moppert maar ook een spiegel ophoudt. Als Belgische automobilisten dagelijks onze provinciale wegen, snelwegen en dorpslinten gebruiken prima, maar laten we dan ook eens hardop nadenken over wederkerigheid. Gewoon. Uit principe.

Waarom geen grensvignet? Een eerlijk, laagdrempelig systeem voor iedereen die structureel grensoverschrijdend reist. Of, als België vasthoudt aan eenzijdige tol, waarom zou Nederland dan niet hetzelfde overwegen om duidelijk te maken dat samenwerking geen eenrichtingsverkeer is.

Limburg kan hierin zelfs vooroplopen. Juist wij weten hoe fragiel grensverkeer is. Hoe snel maatregelen aan de verkeerde kant van de Maas effect hebben op bereikbaarheid, economie en sociale samenhang.

Met een Limburgse tegenactie kunnen we een heldere boodschap uitzenden. Wie grenzen weer duur maakt, zet iets op het spel wat decennia heeft gekost om op te bouwen.

Natuurlijk kun je uit economische overwegingen tol heffen op asfalt, maar de rekening voor afbrokkelend vertrouwen is altijd hoger.